Greece's overcrowded prison system provides poor protection for prisoners against the coronavirus epidemic. At the moment, there are no cases reported in prisons, but late intervention is likely to prove useless and harmful
09/04/2020 - Elvira Krithari Atene
Το σύστημα υπερπληθυσμού των φυλακών της Ελλάδας παρέχει κακή προστασία στους κρατουμένους από την επιδημία του κοροναϊού.
Προς το παρόν, δεν αναφέρθηκαν περιπτώσεις στις φυλακές, αλλά η καθυστερημένη παρέμβαση είναι πιθανό να αποδειχθεί άχρηστη και επιβλαβής.
09/04/2020 - Elvira Krithari Atene
Πρόσθετες αναφορές από τον Παναγιώτη Αργύρου
Το COVID-19 ανάγκασε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο σε αυτοαπομόνωση και καραντίνα.
Ωστόσο, εκατομμύρια ζούσαν ήδη απομονωμένοι.
Τα άτομα που κρατούνται στις ελληνικές φυλακές είναι μεταξύ εκείνων που πρέπει τώρα να αντιμετωπίσουν την πανδημία με περιορισμένη ή καθόλου πρόσβαση σε προστατευτικά μέσα, ενώ οι συνθήκες διαβίωσης στις φυλακές ήταν πάντα υγιεινά παρακμάζουσες.
Σε αυτήν την περίπτωση, η έξοδος είναι πιθανώς πιο αποτελεσματική από τη διαμονή, λένε οι ειδικοί.
Σύμφωνα με τα γενικά μέτρα κλειδώματος, οι αρμόδιες αρχές έχουν απαγορεύσει την άδεια των κρατουμένων βραχυπρόθεσμα (16 Μαρτίου) και επισκέψεις (19 Μαρτίου), ενώ ορίζουν περιοχές καραντίνας στις φυλακές, μαζί με άλλα υποστηρικτικά μέτρα.
Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες περιπτώσεις μολυσμένων κρατουμένων.
Ωστόσο, η πολυαναμενόμενη αποσυμφόρηση, που απαιτείται τόσο από τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και από τους υπαλλήλους των φυλακισμένων, δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί, παρά τις αναφορές για το Υπουργείο που σχεδιάζει την απελευθέρωση 1.500.
Μεγάλες ανάγκες, μικρή προσέγγιση
Τα αιτήματα των φυλακισμένων συνήθως δεν αποτελούν μεγάλο πρωτοσέλιδα στην εγχώρια μεσαία σφαίρα, αφήνοντάς τα κυρίως σε πολιτικά και ακτιβιστικά δίκτυα για να εκφράσουν τις αντιξοότητες της καθημερινής ζωής στη φυλακή.
Πάρα πολλά, πολύ ταραγμένα σε πολύ μικρό χώρο
«Η αποσυμφόρηση έπρεπε να είχε ήδη συμβεί, πολύ πριν από την πανδημία», λέει ο Πέτρος Δαμιανός, διευθυντής του σχολείου φυλακών στο κέντρο κράτησης ανηλίκων της Αυλώνας.
Οι συνθήκες διαβίωσης στις ελληνικές φυλακές είναι αξιοθρήνητες εδώ και χρόνια, κυρίως λόγω του υπερπληθυσμού και της κακής υποδομής, με αποδεδειγμένες επιπτώσεις στην υγεία των κρατουμένων.
Ο Δαμιανός λέει στο OBCT πως οι νέοι κρατούμενοι της Αυλώνα είναι ακόμα πιο γεμάτοι, λόγω των κατασκευαστικών εργασιών που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο, που ανάγκασαν το μισό του πληθυσμού να μετακινηθεί σε κελιά συμπολιτών. Στη φυλακή της Λάρισας, σύμφωνα με τον Σταθόπουλο, 788 άτομα μοιράζονται ένα κτίριο χωρητικότητας 450.
«Τα μέσα προστασίας για το COVID-19 αγοράζονται με δικά τους έξοδα, υπό την προϋπόθεση ότι κάποιος μπορεί να τα αντέξει οικονομικά. Δεν μπορούν όλοι και δεν μπορούν όλοι να ακολουθούν τους κανόνες υγιεινής », λέει ο Σταθόπουλος, επισημαίνοντας την παρουσία ευάλωτων ομάδων στη φυλακή, όπως οι τοξικομανείς, με ήδη αδύναμα τα ανοσοποιητικά τους συστήματα.
Παρόλο που μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις COVID-19 στις φυλακές παρά τους ισχυρισμούς, η ψυχική υγεία έχει επηρεαστεί. Τα σχολεία φυλακών είναι κλειστά, σύμφωνα με την εντολή του Υπουργείου Παιδείας, αλλά οι μαθητές στις φυλακές δεν έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν διαδικτυακά μαθήματα, καθώς ο υπόλοιπος πληθυσμός που σπουδάζει στη χώρα.
«Εμείς, ως δάσκαλοι, είμαστε έτοιμοι να δώσουμε διαδικτυακά μαθήματα», λέει ο Δαμιανός και προσθέτει: «Έχω ζητήσει άδεια, τουλάχιστον για τους μαθητές που θα λάβουν τις τελικές εξετάσεις, για να αποκτήσουν πρόσβαση σε διαδικτυακές διδασκαλίες χρησιμοποιώντας τους υπολογιστές του σχολείου.
Στην πραγματικότητα, αυτό θα ήταν καλύτερο από το να παραμείνουμε στα κελιά τους, μιλώντας υγιεινά, καθώς η τάξη είναι πιο κομψή. Χρειάζονται σχολείο όχι μόνο για να έχουν την ίδια ευκαιρία με οποιονδήποτε άλλο μαθητή που ανταγωνίζεται για πανεπιστημιακές θέσεις φέτος, αλλά κυρίως για ψυχολογικούς λόγους. Πρώτα έρχεται επαφή και επικοινωνία, μετά γνώση », λέει ο διευθυντής.
Η ψυχολογική δυσφορία δεν προκαλείται μόνο από την αίσθηση ότι παγιδεύεται χωρίς να χρειάζεται να αντιδράσει στην πανδημία, αλλά και από την ανησυχία για τα άτομα εκτός. Όπως οι υπό κράτηση μητέρες των οποίων τα παιδιά βρίσκονται συχνά στη φροντίδα των παππούδων τους, που ανησυχούν για το τι θα τους συμβεί εάν μολυνθούν οι φροντιστές τους, όπως επισημαίνουν οι γυναίκες κρατούμενοι.
Η απαγόρευση των φίλων και των επισκέψεων στις φυλακές νωρίτερα τον Μάρτιο ήταν ένα από τα πρώτα μέτρα που ελήφθησαν για την πρόληψη της εξάπλωσης του COVID-19, αλλά σύμφωνα με τους φύλακες των φυλακών δεν έχουν ληφθεί αντίμετρα για την αποζημίωση των κρατουμένων για αυτήν την στέρηση. «Όχι μόνο έχει επηρεάσει συναισθηματικά τους ανθρώπους», λέει ο Σταθόπουλος, «αλλά φαίνεται επίσης άσκοπο, καθώς υπάρχουν ακόμα εισερχόμενοι, όπως φύλακες φυλακών».
Ο Δαμιανός σημείωσε ότι στη φυλακή όπου εργάζεται όλοι ελέγχονται για πυρετό πριν μπουν μέσα. Ωστόσο, με τους ανθρώπους να είναι συχνά ασυμπτωματικοί, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει λίγα.
Αναμονή για απελευθέρωση
Με συνολικό πληθυσμό άνω των 11.000 κρατουμένων, η Ελλάδα έχει ένα αρχείο καταδικαστικών αποφάσεων από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ).
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της ΕΣΔΑ για το 2019, η Ελλάδα έχει διαπράξει επανειλημμένες παραβιάσεις με την πάροδο των ετών, ειδικά σε σχέση με το άρθρο 3 και την πρόβλεψή της κατά απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας.
Τούτου λεχθέντος, φαίνεται ότι οι ανησυχίες των κρατουμένων σχετικά με την ικανότητα του συστήματος να αντιμετωπίζει την πανδημία δεν είναι αβάσιμες.
Από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) έως τον Σύνδεσμο Ελληνικών Εγκληματικών Δικαιωμάτων, ευρωπαϊκές και ελληνικές οργανώσεις συμφωνούν ότι η αποσυμφόρηση θα αποτελούσε ουσιαστικό μέτρο για την καταπολέμηση της πανδημίας.
Ωστόσο, η απόφαση για την κυκλοφορία των 1.500 δεν φαίνεται αρκετή, ούτε έχει εφαρμοστεί. «Τα πρώτα μέτρα που λαμβάνονται είναι επίσης τα μόνα μέχρι σήμερα», λέει στο OBCT ο Γιώργος Κακαρνίας, δικηγόρος που έχει εκπροσωπήσει κρατούμενους που έχουν προσφύγει στο ΕΣΔΑ κατά του ελληνικού κράτους για τις συνθήκες των φυλακών.
«Λόγω πιέσεων που προέρχονται από τρόφιμους αλλά όχι μόνο, το Υπουργείο είπε στα ΜΜΕ ότι θα απελευθερώσει 1.500 άτομα.
Με το 10% των κρατουμένων να απελευθερώνονται, η κατάσταση δεν θα αλλάξει δραματικά.Υπήρξαν φήμες ότι το Υπουργείο θα περίμενε τις υποθέσεις COVID-19 στις φυλακές πριν διατάξει την απελευθέρωση. Εάν ναι, θα ήταν μια λανθασμένη επιλογή », προσθέτει. Ο Βαγγέλης Σταθόπουλος επισημαίνει επίσης ότι η απελευθέρωση 1.500 «θα σήμαινε κατά μέσο όρο περίπου 40 άτομα σε κάθε φυλακή. Αυτό δεν θα έκανε πραγματική διαφορά ».
«Η ΕΣΔΑ έχει μια μόνιμη νομολογία σχετικά με απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση στις ελληνικές φυλακές, λόγω υπερπληθυσμού, κακών συνθηκών υγείας και ασφάλειας, έλλειψης επαρκούς ιατρικής περίθαλψης, θέρμανσης και κλιματισμού κλπ. Αυτή η κατάσταση πολλαπλασιάζει τον βαθμό έκθεσης των κρατουμένων σε πανδημία », καταλήγει ο δικηγόρος.
ΠΗΓΗ: https://www.balcanicaucaso.org/eng/Areas/Greece/Greece-and-COVID-19-in-prisons-isolation-is-not-enough-200939?fbclid=IwAR3ke2IpBKds9ERpqzaVMo2ZGiBkmL9hHYuUIY4PNND8Y791zaPFKlAtkuc
Greece's overcrowded prison system provides poor protection for prisoners against the coronavirus epidemic. At the moment, there are no cases reported in prisons, but late intervention is likely to prove useless and harmful
09/04/2020 - Elvira Krithari Atene
Additional reporting by Panagiotis Argyrou
COVID-19 has forced millions of people around the globe into self-isolation and quarantine; however, millions were already living in isolation. People detained in Greek prisons are among those who must now face the pandemic with limited or no access to protective means, while living conditions in prisons have always been hygienically decadent. In that case, getting out is probably more effective than staying in, experts say.
According to general lockdown measures, the competent authorities have prohibited prisoners' permissions of short-term leaves (March 16th) and visitations (March 19th), while appointing quarantine areas in prisons, along with other supportive measures.
Up to this day, there are no confirmed cases of infected inmates. However, the much-anticipated decongestion, required by both human/prisoners’ rights organisations and prison staff, has not yet been implemented, despite reports about the Ministry planning the release of 1,500.
Great needs, little outreach
Prisoners’ requests usually do not make big headlines in the domestic mediasphere, leaving it mainly to political and activist networks to voice the adversities of daily life in prison. The COVID-19 pandemic has intensified prisoners’ appeals regarding detention and increased their needs for supplies. “If the coronavirus gets in here, consider us all doomed”, Vangelis Stathopoulos, 41, an inmate in Larissa’s prison, central Greece, told OBCT.
Immune boosters and light medication, such as paracetamol, as well as antiseptics and even lice treatment and cleansing products, are much needed these days by female detainees in the detention centre for migrants in Petrou Ralli, Athens – said in its call the initiative “Women’s House for Empowerment and Emancipation ”, stressing the absolute scarcity. As the pandemic progresses, people in prisons throughout the country denounce lack of protective equipment against coronavirus, such as masks and gloves, as well as disinfection in their overcrowded cells, yet they are little heard.
Small protests have taken place in at least 4 Greek prisons. “People are probably waiting for the decongestion measures to be implemented and they are also terrified (of getting infected)”, Stathopoulos says, in an attempt to explain the absence of vigorous revolts despite the prevailing fear.
At the central penitentiary of Korydallos in Athens, the biggest in the country, detainees in both male and female wings published letters to authorities asking for decongestion, while women once refused getting in their cells during the midday lockdown. In their announcement, they noted that they are afraid of being completely abandoned, and made a plea even to the newly elected president of Greece, judge Katerina Sakellaropoulou, for urgent release – especially for those with shorter sentences, the ill, the old, the pregnant, and the mothers.
Too many, too troubled in too little space
“Decongestion should have already happened, long before the pandemic”, says Petros Damianos, the headmaster of the prison school in Avlona’s juvenile detention centre. The living conditions in Greek prisons have been deplorable for years, mainly because of overpopulation and poor infrastructure, with proven effects on inmates’ health.
Damianos tells OBCT how Avlona’s young detainees are currently even more packed, due to the construction works that started in September, that forced half of the population to move to fellow inmates’ cells. In Larissa’s prison, according to Stathopoulos, 788 people share a building that has a capacity of 450. “Protection means for COVID-19 are bought with own expenses, provided that one can afford them. Not everyone can and not everyone is able to follow sanitary rules”, Stathopoulos says, highlighting the presence of vulnerable groups in prison, such as drug addicts, with already weak immune systems.
While no COVID-19 cases in prisons have been reported so far despite several allegations, mental health has been reportedly affected. Prison schools are closed, following the Ministry of Education mandate, but students in prisons do not have the opportunity to follow online courses as the rest of the studying population in the country.
“We, as teachers, are ready to give online courses”, Damianos says, and adds: “I have asked for permission, for at least the students who will take the final exams, to get access to online tutoring using the school’s computers. In fact, this would be better than staying in their cells, hygienically speaking, as the classroom is more spacy. They need school not only to be granted the same opportunity as any other student that competes for university positions this year, but mainly for psychological reasons. First comes contact and communication, then knowledge”, the headmaster says.
Psychological distress is not only caused by the feeling of being trapped without having means to react to the pandemic, but also by worrying for people outside. Like the detained mothers whose children are often in the care of their grandparents, who worry about what will happen to them if their carers get infected, as female detainees point out.
The ban on leaves and visits in prisons earlier in March was among the first measures taken to prevent the spread of COVID-19, but according to prison watchdogs (such as this ) no countermeasures have been taken to compensate inmates for this deprivation. “Not only has it affected people emotionally”, Stathopoulos says, “but it also seems pointless, as there are still incomers, such as prison guards”. Damianos noted that at the prison where he works everyone is checked for fever before getting inside; however, with people often being asymptomatic, this could mean little.
Waiting for release
With a total population of over 11,000 inmates, Greece has a record of convictions from the European Court of Human Rights (ECHR). According to the ECHR’s annual report for 2019 , Greece has committed repeated violations through the years, especially related to Article 3 and its provision against inhuman or degrading treatment or punishment. That being said, it seems that detainees' concerns over the system's capacity to address the pandemic are not groundless.
From the European Committee for the Prevention of Torture (CPT) to the Hellenic Criminal Bar Association , European and Greek organisations agree that decongestion would be an essential measure to fight the pandemic. However, the decision for the release of 1,500 does not seem enough, nor has it been carried through.
“The first measures taken are also the only ones to this day”, says to OBCT Yorgos Kakarnias, a lawyer who has represented prisoners that have appealed to the ECHR against the Greek State for the prisons’ conditions. “Due to pressure coming from inmates but not only, the Ministry told media that it would release 1,500 people. With 10% of the detainees released, the situation will not change dramatically. There were rumours that the Ministry would wait for COVID-19 cases in prisons before ordering the release. If so, it would be a wrongful choice”, he adds. Vangelis Stathopoulos also point outs that the release of 1,500 “would mean an average of around 40 people in each prison. That wouldn’t make any real difference”.
Despite the permanent need and several government attempts throughout the years, the prison population has never fallen below 10,000, which is the capacity of Greek prisons according to the Ministry of Justice. “The ECHR has a permanent case law about inhuman and degrading treatment in Greek prisons, due to overcrowding, poor health and safety conditions, lack of adequate medical care, heating and air-conditioning, etc.. This situation multiplies the degree of inmates' exposure to pandemic”, concludes the lawyer.
